Czy koty są lękliwe z natury?
Koty to drapieżniki, ale też ofiary. Dlatego często są w stanie czujności i szybko reagują na sygnały, że coś może im zagrażać. Bardziej niż my czy np. psy, są wyczulone na nagłe dźwięki, szybko poruszające się przedmioty czy ludzi. To, że kot reaguje na nagłe bodźce, jest często całkowicie normalne — to właśnie reakcja strachu.
Strach vs. lęk
Strach i lęk to nie to samo! Strach to naturalna reakcja na bodziec, który może stanowić zagrożenie. Strach pełni funkcję w organizmie, ma ewolucyjny sens.
Lęk to przewidywanie, że stanie się coś niekorzystnego — często bez realnego zagrożenia.
5 strategii radzenia sobie ze strachem (5F):
- Fight - walka
- Flight - ucieczka
- Freeze - znieruchomienie
- Flirt - uspokajanie/zabawa
- Faint - omdlenie
Koty najczęściej prezentują strategię ucieczki, czasami znieruchomienia i walki.
Choć strach i lęk to nie to samo, to kot, który jest narażony na bodźce zagrażające, który często doświadcza strachu i długotrwałego stresu, będzie bardziej narażony na zaburzenia lękowe.
Przyczyny zaburzeń lękowych:
- uwarunkowania genetyczne,
- zmiany w rutynie kota, np. pojawienie się dziecka, rozwód, zmiana miejsca zamieszkania,
- słabo skotyfikowane mieszkanie - środowisko ubogie w bodźce,
- stresory społeczne - konflikt z innymi kotami, nowy kot w domu, nowy członek rodziny,
- całkowity brak sprawczości i kontroli nad własnym życiem,
- brak możliwości wycofania się z różnych sytuacji,
- brak kryjówek,
- niemożność spełniania swoich kocich potrzeb,
- traumatyczne doświadczenia,
- nieprawidłowa socjalizacja,
- choroba/ból.
Objawy zaburzeń lękowych:
- ciągłe ukrywanie się kota, izolacja,
- stosowanie strategii 5F w niezagrażających (z naszego punktu widzenia) sytuacjach,
- poruszanie się na nisko przygiętych łapach, unikanie kontaktu z ludźmi czy zwierzętami,
- w skrajnych przypadkach niekontrolowane wydalanie moczu lub kału,
- zaburzenia odżywiania się,
- zachowania przerzutowe (np. nadmierna pielęgnacja),
- problemy zdrowotne (zwłaszcza dróg moczowych),
- zaburzenia snu,
- niechęć do zabawy, apatia.
Jak pomóc kotu lękliwemu?
- Znajdź i wyeliminuj przyczynę (jeśli to możliwe).
- Sprawdź zdrowie kota - udaj się do weterynarza.
- Wzbogać środowisko kota, czyli zwiększ liczbę kryjówek, zabawek, alternatywnych dróg dla kota.
- Wprowadź zabawę łowiecką.
- Zadbaj o rutynę kota - to pomaga kotu poczuć się bezpiecznie.
- Daj kotu sprawczość - niech on podejmuje decyzje o kontakcie, głaskaniu, miejscu przebywania.
- Reaguj na kocie komunikaty.
- W niektórych przypadkach należy wprowadzić odwrażliwianie z przeciwwarunkowaniem.
- Warto zgłosić się do behawiorysty, który pomoże Ci poradzić sobie z tym problemem.
Koty cierpią w ciszy
O kotach krąży wiele mitów, niektórzy opiekunowie uważają, że ich kot nie jest lękliwy, bo “zawsze tak miał”, bo jest “nieśmiały”, bo jest “leniwy”, bo jest “złośliwy” itd. A koty cierpią w ciszy, odczuwają silne emocje, silny lęk, który często traktowany jest jako coś normalnego. Dlatego lepiej skontaktować się z behawiorystą i sprawdzić, czy to aby na pewno jest “normalne”.
